Afgelopen januari mocht ik als deputaat diaconaat een werkbezoek brengen aan Mozambique. Mijn eerste Afrika-ervaring en wat mij betreft niet de laatste. Wat een bijzonder land en wat een bijzondere reis.

Soms lees je in een rapport cijfers, begrotingen en projectplannen. Belangrijk natuurlijk, maar pas wanneer je mensen ontmoet, hun verhalen hoort en hun omstandigheden ziet, krijgt het werk werkelijk een gezicht. Dat was de ervaring tijdens het werkbezoek dat diaconaal consulent Erjan van der Linde en ondergetekende begin januari 2026 brachten aan Mozambique.



Veldbezoeken

Na een lange reis via Ethiopië en Malawi kwamen we aan in Mocuba, een stad in het midden van Mozambique. Daar werden we hartelijk ontvangen door pastor Silva en de medewerkers van Codesa, een christelijke organisatie waarmee deputaten diaconaat van onze kerken al jarenlang samenwerken. Ondanks de vermoeidheid van de reis voelden we ons direct welkom.

Vanaf de eerste gesprekken werd duidelijk hoe sterk de visie van Codesa geworteld is in het evangelie. Hun werk draait om wat zij noemen ‘integrale missie’: het dienen van de mens in zijn geheel. Het gaat niet alleen om de verkondiging van het woord van God, maar ook om zorg voor het dagelijks bestaan. Immers, het evangelie raakt heel het leven.
Dat werd zichtbaar tijdens de vele veldbezoeken die we mochten afleggen. We ontmoetten gezinnen die enkele jaren geleden nog nauwelijks genoeg voedsel hadden om rond te komen. Door begeleiding en training leerden zij nieuwe landbouwmethoden toepassen. De opbrengsten van hun akkers namen toe, waardoor er niet alleen voldoende voedsel beschikbaar kwam voor het eigen gezin, maar er ook iets overbleef om te verkopen.
Een oudere boer vertelde met zichtbare trots hoe hij tegenwoordig voldoende rijst produceert om zijn gezin te onderhouden. Waar vroeger onzekerheid overheerste, is nu sprake van vertrouwen en perspectief. Zulke ontmoetingen maken diepe indruk. Ze laten zien dat hulp pas werkelijk duurzaam is wanneer mensen worden toegerust om zelf verder te kunnen.
Op verschillende plaatsen zagen we hoe Codesa aandacht besteedt aan gezondheid, voeding en hygiëne. Eenvoudige voorzieningen, zoals toiletten en voorlichting over schoon drinkwater, maken een groot verschil. Ook wordt gewerkt aan bewustwording rondom geweld tegen vrouwen. In gesprekken met dorpsbewoners merkten we dat deze thema’s niet langer worden verzwegen, maar bespreekbaar worden gemaakt.

Waardigheid

Wat ons bijzonder trof was de waardigheid van de mensen die we ontmoetten. Natuurlijk zijn er noden. Natuurlijk zijn er wensen en zorgen. Maar veel vaker hoorden we verhalen over wat mensen zélf geleerd hadden en wat zij inmiddels voor hun gemeenschap konden betekenen. Het werk van Codesa is erop gericht mensen niet afhankelijk te maken, maar juist hun eigen mogelijkheden te laten ontdekken. Dat sluit nauw aan bij een Bijbelse visie op rentmeesterschap en verantwoordelijkheid.
Een bijzonder moment tijdens de reis was het bezoek aan een plaatselijke gemeente. Op zondag mochten we samenkomen met broeders en zusters die onder heel andere omstandigheden leven dan wij, maar dezelfde HEERE liefhebben. Tijdens de dienst werd gepreekt over Gods verschijning aan Abram zoals beschreven in Genesis 17. Terwijl de gemeente aandachtig luisterde, werd opnieuw duidelijk dat Gods beloften niet gebonden zijn aan landsgrenzen, talen of culturen.
Ook de gesprekken met het bestuur van Codesa waren waardevol. Daarbij kwam onder meer de vraag aan de orde hoe de samenwerking tussen een Nederlandse donororganisatie en een Afrikaanse partner wordt ervaren. Het antwoord was hartverwarmend. Men benadrukte dat juist de persoonlijke bezoeken en de wederzijdse belangstelling ervoor zorgen dat de relatie als gelijkwaardig wordt beleefd.
Tijdens ons verblijf mochten we bovendien getuige zijn van een belangrijke stap in de samenwerking tussen Codesa en AMITEM. Beide organisaties besloten nauwer te gaan samenwerken. Studenten zullen onderwijs ontvangen over integrale missie en in verschillende regio’s zal gezamenlijk worden opgetrokken. Het was bijzonder om te zien hoe deuren opengingen die lange tijd gesloten leken.
Natuurlijk zagen we ook uitdagingen. Financiële middelen blijven beperkt. Medewerkers werken vaak onder moeilijke omstandigheden en ontvangen salarissen die lager liggen dan elders gebruikelijk is. Toch proefden we nergens moedeloosheid. Integendeel, er was vertrouwen dat de HEERE zal voorzien en dat Hij Zijn werk voortzet.

Aan het einde van de week namen we afscheid van vele mensen die in korte tijd vrienden waren geworden. We keerden huiswaarts met een hoofd vol indrukken en een hart vol dankbaarheid.
Wat blijft hangen na zo’n reis? Allereerst de overtuiging dat de HEERE wereldwijd Zijn kerk vergadert en onderhoudt. Daarnaast de dankbaarheid dat wij, ondanks de grote afstand, iets mogen betekenen voor broeders en zusters in Mozambique. Dat stemt tot verwondering en ook tot gebed.

 

Jurrian Oosterbroek, Hoogeveen