Hilbrand Rozema is een journalist die werkt voor het Nederlands Dagblad. Hij reist met de trein kriskras door Nederland en zoekt naar verhalen, die hij ontdekt tijdens onverwachte ontmoetingen. Deze verhalen verschijnen in de krant in de vorm van een column. Vervolgens zijn de columns verzameld in dit boek.
De onderwerpen die aan de orde komen zijn zeer uiteenlopend, maar altijd boeiend. Rozema verstaat de kunst om bondig te schrijven, met gevoel voor sfeer en medemenselijkheid. Hij schrijft daarbij zo beeldend dat het de lezer geen moeite kost om de situatie voor zich te zien. Daarbij roept het verhaal een gevoel van herkenning, nostalgie en melancholie op. De plaatsen die hij bezoekt zijn geen toeristische trekpleisters, maar zoals in de titel staat, ze bevinden zich aan de rafelranden van Nederland. Het zijn plekken die littekens uit het verleden met zich meedragen of een vergeten geschiedenis. Hij beschrijft de sfeer van zo’n plek bijna als een schilder. Met oog voor de natuur en schoonheid soms zelfs in het onooglijke. Maar niet alleen de voorbije geschiedenis heeft zijn aandacht. Ook hedendaagse vraagstukken stelt hij aan de orde, zoals de protesten die er leven rond de komst van een AZC. In een interview zegt hij: ‘Zeker in een tijd waarin we overspoeld worden door negatief nieuws, zoek ik in mijn columns naar tijdloze momenten van rust en continuïteit. Het besef dat God boven de tijd staat, geeft mij rust, en dat wil ik graag doorgeven.’ En : ‘Er zijn zoveel verschillende mensen, maar wat ons bindt is dit land en ons landschap.’
De titel van dit boek is ontleend aan een gedicht van de Groningse dichter Aafke Steenhuis. In het Nederlands: ‘Tijd is geen lijn maar een leeuwerik, [hij vliegt] naar alle kanten tegelijk.’ Het Gronings is ook de taal van de jeugd van Rozema, die later naar Salland verhuisde.
Ans Steensma, Feanwâlden
N.a.v. Hilbrand Rozema, Tijd is een leeuwerik. Reizen langs de rafelranden van Nederland, Noordboek: Gorredijk, 192 p., € 22,90, ISBN 978 94 6471 360 2