In vroegere tijden gebruikte men delen van het menselijk lichaam als meeteenheid. De el, afgeleid van de lengte van een arm, en de voet.
De problemen zijn voorspelbaar, want wiens voet of arm is de maatstaf? Sinds 1820 werken we in onze maatschappij en ook internationaal met geijkte maten en gewichten. Er is destijds precies omschreven en internationaal gestandaardiseerd wat de eenheden voor tijd, inhoud, lengte en massa zijn, namelijk respectievelijk seconde, liter, meter en gram. Wij zijn ermee vertrouwd. Als de slager vraagt of ‘het een onsje meer mag zijn’ weten we dat hij ons daarmee niet bedriegt of onnodig bevoordeelt. Dat onsje meer zien we terug op de rekening.
God verbood het oude Israël oneerlijke handel te drijven met verschillende maten en gewichten. De Israëlieten moesten zuivere en rechtmatige gewichten en maten gebruiken. Mozes riep Israël op God te gehoorzamen, trouw te zijn aan zijn verbond en zich te houden aan rechtvaardige wetten, waaronder het gebruik van eerlijke maten en gewichten (Deut. 25).
De uitdrukking ‘met twee maten meten’ betekent dat iemand partijdig is en twee verschillende standaarden hanteert voor gelijke zaken, waarbij iemand gunstiger wordt beoordeeld dan een ander. De oorsprong van deze uitdrukking is niet direct bijbels. De inhoud van deze uitdrukking stemt wel overeen met wat de Bijbel leert: je moet eerlijk en rechtvaardig zijn in je oordeel, zonder aanzien des persoons. Overigens staat daar ook de Griekse godin Vrouwe Justitia voor, die geblinddoekt wordt afgebeeld met in haar handen een zwaard en een weegschaal. Haar beeltenis is vaak te vinden in rechtsgebouwen. Maar dat terzijde. In aansluiting aan de wetgeving van Mozes leert Jezus: wat jij niet wilt dat jou geschiedt, doe het ook een ander niet.
Hoewel het aan de orde van de dag is en we zien dat er wel degelijk klassenjustitie is en onrechtvaardigheid is, geldt het principe voor ons allen. Ieder heeft daarin zijn eigen verantwoordelijkheid om altijd eerlijk te handelen, het belang van de ander te zoeken en op te staan tegen onrecht. Overigens: kijk maar eens in de spiegel. Hoe moeilijk is het om altijd helemaal zuiver en rechtvaardig te zijn? Moge de Heilige Geest ons hart vullen en helpen het goede te doen.
Nel Noppe, Tzummarum