Onlangs verscheen het boek van Bert Loonstra: ‘Willen en voelen en uitverkiezing’. Het boek werd besproken in de bijlage van het Nederlands Dagblad van 24 juni j.l. Schrijver Rien van de Berg betwijfelde of met dit boek het ‘gloeiende punt’ van de Dordtse leer nu van tafel was: of God mensen bestemt tot heil of onheil. Ik heb het boek niet gelezen en kan zijn oordeel niet beamen of ontkennen.
Wat ik wel weet is dat de Dordtse verkiezingsleer mij als kind verschrikte. Hoezeer mijn vader mij ook bezwoer dat deze bedoeld was om gerust te stellen, als bevestiging van je kindschap. Het hielp weinig. Want ik zag immers om mij heen ook geloofsafval?
De uitverkiezingsleer triggert angst en gelatenheid. Waar de blijde boodschap, Jezus’ overwinning op de dood en Gods vergeving, ons moest helpen om Godsvertrouwen te krijgen, leek deze leer dat juist weer af te breken. Behalve angst en passiviteit creëert de verkiezingsleer gemakkelijk ook een willekeurig beeld van God. Waarom de één wel en de ander niet? O zeker, niemand heeft het ‘verdiend’ om gered te worden, het is Gods goed recht en genade om slechts enkelen te redden... Maar toch, dat voelt niet zomaar goed. Net zo iets als dat de Italiaanse marine maar de helft van drenkelingen zou redden uit de zee.
Geloof ik dat God uitverkiest? Jazeker. Hebben we daarin zélf ook een aandeel? Het lukt niet goed om mij daar iets bij voor te stellen. Sterker nog: niemand zegt ‘Jezus is Heer’ dan door de heilige Geest’ (1 Kor. 12,3). Er zit niks in onszelf dat uitreikt naar God. Ons ‘aandeel’ is vergelijkbaar aan dat van ijs dat smelt in de zon. We zijn slechts door Hem overtuigd geraakt.
Is uitverkiezing willekeur van God? Jakob wel, Ezau niet? ‘Uitverkiezing’ is bij God nooit een doel op zich. De ‘gekozene’ wordt zelf een instrument, tot zegen voor ongelovigen. Dat is een bijbelse lijn die al begon bij Abraham. Door goed te zijn voor anderen. Licht en zout. Want God laat niet varen het werk van Zijn handen. Daar vallen ook ongelovigen onder.
Nynke Sikkema-Holwerda, Hoogeveen