Het deputaatschap kerk en Israël heeft op 7 mei jl. een brief gestuurd aan kerkenraden en predikanten. Deze brief verstuurd omdat de 15e mei naderde, de dag waarop in 1948 de staat Israël werd gesticht. Deputaten vroegen om gebed tot God ‘opdat Zijn goedheid moge neerdalen op Israël en de volken’.
In die brief, die is ondertekend door ds. A. Brons, roepen deputaten op tot gebed in de kerken op zondag 10 of 17 mei. Die zondagen zijn bij het verschijnen van dit kerkblad echter al voorbij. Jammer genoeg werd de brief vrij laat verstuurd. Toch leest u in dit kerkblad over deze brief vanwege het belang van het voortgaande gebed voor Israël en de Palestijnen. Een en ander betekende wel dat de brief enigszins moest worden aangepast en niet altijd letterlijk kon worden overgenomen.
Kloof
Deputaten vonden de nadering van 15 mei een geschikt moment om stil te staan bij de houding die wij als kerken ten opzichte van Joden en Palestijnen hebben. Op de avond van 14 mei 1948 riep David Ben-Gurion (1886-1973) de staat Israël uit.
‘Het was en is nog steeds een wonder dat de Joodse staat er kwam na eeuwen van Jodenvervolging en de afschuwelijke holocaust. Tegelijk is het waar dat de stichting van de staat Israël niet alleen “winnaars” kende. Het volk van de Palestijnen was in veel opzichten de grote “verliezer”. Daarom herdenken Palestijnen jaarlijks op 15 mei de “Nakba” (“catastrofe” in het Arabisch). Velen van hen werden namelijk uit hun huizen en dorpen verdreven.’
In de afgelopen periode hebben de deputaten zichzelf de vraag gesteld: ‘Hoe verhouden wij ons als kerken tot dit gegeven, wetend dat na de verschrikkelijke terreuraanslagen en gijzelingen door Hamas op 7 oktober 2023, en de “Gaza-oorlog” die erop volgde, de kloof tussen Joden en Palestijnen nóg dieper is geworden? Verzoening tussen beide bevolkingsgroepen lijkt verder weg dan ooit tevoren. De huidige situatie in het gepolariseerde Midden-Oosten draagt evenmin bij aan vrede en verzoening.’
Deputaten willen de kerken voorgaan betrokkenheid bij het Joodse volk. Zij schrijven verder: ‘Als christenen en kerken zijn wij onzes inziens “voorgoed verbonden” met het volk Israël – de nakomelingen van Abraham, Isaak en Jakob, waar zij ook wonen. Wij verwerpen het groeiend antisemitisme in Nederland en elders ter wereld, en willen naast het Joodse volk staan als hun synagogen en scholen worden belaagd. Onze visie en verbondenheid is eerder duidelijk verwoord in de brochure Voorgoed verbonden (2012).’
Brochure
In de brochure Voorgoed verbonden staan tien overwegingen over onze verbondenheid als kerken met het volk Israël. Onze kerken hebben steeds uitgedragen dat het volk en de staat Israël moeilijk van elkaar te scheiden zijn, maar dat zij wel van elkaar kunnen én moeten worden onderscheiden.
Vanuit de onderscheiding tussen volk en staat zegt de brochure dat verzoening in Jezus Christus een geschenk is met zowel persoonlijke als politieke perspectieven. Binnen dat gegeven zegt de brochure ook iets over onze relatie met de staat Israël:
‘In (de stichting van) de staat Israël denken wij voorzichtig iets te bespeuren van een bewijs van Gods trouw en een teken van hoop. Bovendien dient deze staat erkend te worden vanuit het internationale volkerenrecht. Maar ook Palestijnen hebben recht van bestaan. Historisch gezien hebben ook zij recht op leefruimte in het “heilige land”. Israël een veilige staat gunnen, verzoening bewerken tussen Israëli’s en Palestijnen, Joodse en Arabische christenen bij elkaar brengen en hen leren elkaar te aanvaarden en verder te helpen op de weg van de vrede — dat is een enorme opgave. Daaraan mag biddend gewerkt worden, in het vertrouwen dat Gods wereldverzoenende werk om Christus’ wil ook voltooid zal worden.’
De uitzichtloosheid in de huidige situatie brengt deputaten bij de vraag: ‘Wat geloven wij als kerken? Waar verlangen wij naar? Waar bidden wij om? Wat belijden én benoemen wij in de actualiteit van 2026?’
Verzoening
Deputaten hebben niet de pretentie dat zij van ‘veilig en veraf’ de oplossing hebben voor het enorm complexe conflict tussen Joden en Palestijnen.
‘Wij kunnen niet alles overzien en hebben geen “kant en klare” antwoorden in het lijden dat aan beide zijden geleden wordt. Maar wij zien wel de vele burgerdoden aan beide kanten en het geweld dat men elkaar over en weer aandoet. De onbeschrijflijke terreur die Hamas over Israëliërs (en Palestijnen) heeft gebracht, staat mijlenver van het evangelie af. In Israël wordt de terroristische aanslag van 7 oktober 2023 beleefd als de grootste ramp na de holocaust. Het antisemitisme is een “veelkoppig monster” dat steeds weer dood en verderf zaait. Maar de handelwijze en de onverzoenlijke uitingen van de huidige regering van Israël vervullen ons ook met grote zorg. De Israëlische bombardementen hebben Gaza veranderd in een woestenij waar over tienduizenden burgerslachtoffers gerouwd wordt. In Libanon dreigt iets vergelijkbaars te gebeuren. Ook op de Westelijke Jordaanoever is het leven zwaar voor Palestijnen. Hun rechten zijn ingeperkt. Hen wordt onrecht aangedaan als hun land onrechtmatig wordt onteigend, als mensen, dorpen en akkers straffeloos door extremisten worden belaagd. Zulke misstanden versterken de spiraal van geweld.’
‘Bidden om verzoening en streven naar verzoende verhoudingen kan niet als wij in verbondenheid met Israël onze ogen sluiten voor het onrecht dat men over en weer elkaar aandoet. Verzoening, vrede en recht gaan hand in hand. Daarom willen wij de kerken bemoedigen in hun gebeden tot de God van Israël en Vader van Jezus Christus. Laten wij samen (blijven) bidden om verzoening, vrede en recht in de staat Israël, in de Palestijnse gebieden, in het Midden-Oosten en in heel de wereld. Waar de wereld om ons heen verhardt en polariseert, daar mogen christenen in vertrouwen en vol verwachting vragen om Gods ingrijpen. Laten wij in vrijmoedigheid tot de troon van Gods genade gaan om Zijn hulp, genade en barmhartigheid te vragen voor Joden en Palestijnen, zodat vrede en verzoening terugkeren in de hoofden en harten van mensen.’