Voordat de tempel in Jeruzalem was gebouwd, was Silo lange tijd de centrale heilige plaats van Israël. Hier stond de tabernakel waar de ark van het verbond werd bewaard en de offerdienst plaatsvond.
In de negentiende eeuw gingen archeologen in Israël op zoek of zij Silo konden traceren en of daar nog resten van de tabernakel te vinden zijn. De Amerikaanse archeoloog Edward Robinson vond een ruïneheuvel, eenendertig kilometer boven Jeruzalem, die hij als de plaats van het bijbelse Silo beschouwde. Deze gedachte - waarover hieronder meer - is inmiddels unaniem geaccepteerd. Wel is er verschil van mening over de plaats waar op deze tel de tabernakel precies heeft gestaan. De archeoloog dr. Scott Stripling meent met zijn opgravingen van de afgelopen jaren overblijfselen van de tabernakel gevonden te hebben, maar moet zijn bevindingen nog publiceren.
Heiligdom
Toen de inname van het beloofde land was afgerond, kwamen de stammen van Israël in Silo bijeen en werd besloten om daar de tabernakel op te zetten (Joz. 18:1). Omdat het volk niet meer rondtrok, kon de verplaatsbare tabernakel vervangen worden door een stenen tempel, maar het is niet duidelijk of dat gedaan werd. Sommige teksten wijzen daarop (1 Sam. 1:9, 24, 3:15), maar in een andere tekst wordt juist gezegd dat God voor de bouw van de tempel van Jeruzalem niet in een huis gewoond heeft (2 Sam. 7:6). Hoe dit heiligdom er ook uitzag, het was in ieder geval de plaats waar de HEERE bij Zijn volk woonde en de offerdienst onderhouden werd. Elk jaar trokken pelgrims uit heel Israël bij de grote feesten hiernaartoe (1 Sam. 1:3). Hier waren Eli en zijn zonen werkzaam, bad Hanna om een zoon (1 Sam. 1:11) en werd later Samuël geroepen (1 Sam. 3).
In de eerste hoofdstukken van 1 Samuël lezen we hoe de offerdienst in Silo in verval raakte. De priesters Hofni en Pinehas bedrogen de Israëlieten die offers brachten en onthielden offervlees aan de HEERE. Hun vader Eli trad nauwelijks tegen dit wangedrag op. Als een oordeel van God kwamen toen de Filistijnen die de Israëlieten versloegen, de ark wegnamen en het heiligdom verwoestten (1 Sam. 4). Van Silo bleef slechts een ruïne over. Bij opgravingen zijn vele sporen aangetroffen van deze verwoesting in de tijd van Samuël (11e eeuw v.Chr.).
De profeet Jeremia hield later de inwoners van Jeruzalem het verwoeste Silo als afschrikwekkend voorbeeld voor. Hij waarschuwde hen dat als zij zich niet zouden bekeren, hun stad hetzelfde lot zou ondergaan. ‘Ga naar Silo, daar waar Ik vroeger Mijn Naam heb laten wonen, en zie wat Ik daarmee gedaan heb’ (Jer. 7:12).
Opnieuw ontdekt
Robinson was, zoals gezegd, de eerste die Silo opnieuw heeft ontdekt. Met de Bijbel in de hand ging hij in het land Israël op zoek. Een gedetailleerde aanwijzing over de ligging van Silo in het boek Richteren, wees hem de weg. ‘Zie, er is in Silo een feest voor de HEERE, dat van jaar tot jaar gehouden wordt ten noorden van Bethel, aan de zijde waar de zon opgaat van de hoofdweg, die omhoog voert van Bethel naar Sichem, en ten zuiden van Lebona’ (Richt. 21:19). Uitgaande van deze beschrijving vond hij een heuvel waar hij het bijbelse Silo vermoedde. Een andere aanwijzing die hiervoor pleit, is dat in de huidige Arabische naam van deze heuvel, Khirbet Seilun, de naam Silo bewaard is gebleven.
Het laatste argument waarom deze heuvel met Silo is geïdentificeerd, is frappant: deze heuvel is lager dan de omliggende heuvels. Dit gegeven wijst op iets unieks in de godsdienst van Israël. In alle andere godsdiensten worden tempels op de hoogste berg uit de omgeving gebouwd. Denk bijvoorbeeld aan de tempel van Jupiter op de Capitolijnse heuvel in Rome, de tempel van Zeus op de Olympus in Griekenland of de tempels op de berg Fuji in Japan. Maar de God van Israël kiest niet de hoogste berg uit om Zich te laten dienen. Silo is niet de hoogste heuvel in de omgeving en ook de tempelberg in Jeruzalem is niet de hoogste berg uit de omtrek. (De Olijfberg is hoger, van daaraf zie je de tempelberg onder je liggen.) De HEERE verschuilt Zich niet op de hoogste bergtoppen, ver van Zijn onderdanen vandaan, maar komt dichterbij. In Jezus Christus is God nog dichterbij gekomen. Hij is uit de hemel afgedaald om ons nabij te zijn en verzoening te brengen aan ieder die in Hem gelooft.
D.M. Heikoop, Urk
Dit artikel maakt deel uit van een serie waar in ds. Heikoop, predikant van de gereformeerde kerk op
Urk, markante archeologische ontdekkingen in Israël en omliggende landen bespreekt. Het artikel is met toestemming overgenomen uit De Waarheidsvriend (jrg. 113, 2025, nr. 44).