Ik zal wel te weinig gestudeerd hebben. Of niet genoeg van mijn studie onthouden hebben. Maar dit wist ik nog niet. Wat? Dat de joodse Talmoed vele verschillende typen farizeeën onderscheidt. Als wij het woord farizeeër in onze Bijbel lezen zien we een min of meer homogene groep van wetsonderhouders voor ons waar we dan – als eerste - de kwalificatie ‘hypocriet’ aan verbinden. Ze zijn voor ons toch allemaal hetzelfde – die schijnvrome mannen?

Ik las onlangs het boek van Nadia Bolz-Weber, «cursief» Vrijspraak voor losers «einde cursief». Zij zegt heel rake dingen die aan het denken zetten. Zoals ook de hierboven weergegeven uitspraak: kerst moet wel over Herodes blijven gaan. Wat bedoelt ze?

Zullen in dit nieuwe jaar onze verwachtingen uitkomen en verlangens worden vervuld? Of wordt het een jaar waarin de 'tekenen van de tijd' zich nóg duidelijker zullen gaan manifesteren dan in de tijd die achter ons ligt?

Roel Kuiper schreef onlangs over het verval van onze democratie. De levensovertuiging van burgers wordt steeds meer door bureaucratie en ons technocratisch bestuur teruggedrongen naar de privésfeer. Velen leven in ontevredenheid. Populisme wint terrein, en haat, intolerantie en gebrek aan respect. Wat is momenteel het niveau van onze beschaving, de dragende gronden voor democratie?

In Genesis 3 wordt ons verteld dat de mens als God wil zijn. De verboden vrucht ziet er heerlijk uit en de vrouw vindt het aanlokkelijk dat de boom haar wijsheid zou schenken. Als goden zijn – dat is het verlangen van de mens. Veel van ons doen en laten heeft te maken met het verlangen daarnaar. We onderzoeken, ontdekken, vinden uit en reiken steeds verder naar de hemel. We bouwen als mensheid steeds opnieuw verder aan onze toren van Babel: om beroemd te worden en alles binnen ons bereik te hebben. Ons diepste verlangen? Als God zijn: scheppen, heersen over leven en dood.