Het is al weer enkele jaren geleden, maar het blijft het me verwonderen. Op zo’n zestienhonderd (!) meter hoogte liep ik op een bepaald moment naar een plek waar tientallen vissen te zien waren. En dan niet in een bergmeertje of zo, maar als fossiel zichtbaar in de rotswand. Dus is de conclusie: heel lang geleden lag deze plek onder water.

Aan de rotsstructuren kon je zien dat het water rustig stroomde en de vissen blijkbaar een goed leven hadden, totdat…? Blijkbaar was er geen kans om weg te zwemmen. Wat eens een zee was, is nu een rotsformatie die vanaf het punt waar ik was nog een heel eind verder omhoog liep.

Jonathan Sacks is emeritus opperrabbijn van Groot-Brittannië. In 2016 kreeg hij een belangrijke prijs voor zijn levensbeschouwelijke bijdrage aan het maatschappelijk debat en zijn rol in de interreligieuze dialoog.

Onze belijdenis spreekt over de drie-enige God, Vader, Zoon en heilige Geest. Maar spreekt ook het Oude Testament daarover? We kunnen daarvoor niet eenvoudig enkele bijbelteksten aanwijzen.

Volgens dr. A. Huijgen krijgen we wel zicht op de Drie-ene als we het gehele getuigenis van het Oude Testament in ogenschouw nemen. We lezen toch dat God de levende is? Hij is zowel hoog als laag, zowel dichtbij als hoogverheven, zowel de God van de aartsvaders als de God die komt. Overzien we het geheel dan is de conclusie onmiskenbaar dat het Oude Testament voedingsbodem en achtergrond is van de leer van de drie-eenheid.

Lijden kan voorkomen in verschillende vormen. Soms is het iets wat je als het ware gewoon overkomt. Ziekte, honger, handicaps. Maar je kunt ook lijden door wat mensen je aandoen. Denk aan oorlogen, aan haat tussen mensen. Dit lijden kan lichamelijk zijn, maar ook psychisch.

De directe gevolgen van de zondeval, zoals je die kunt lezen in het boek Genesis, kunnen ook een vorm van lijden zijn: onkruid in de akker, zodat mannen al zwoegend hun brood moeten verdienen, en vrouwen die pijn ervaren onder het ter wereld brengen van hun kinderen, en kunnen lijden onder de heerszucht van de man.

Een speciale vorm van lijden is ‘kruisdragen’. Niet in de vorm van ‘ieder huis heeft zijn kruis’, maar in de navolging van Jezus: 'Iemand die niet zijn kruis op zich neemt en mij volgt, kan mijn discipel niet zijn.'

Kruisdragen is lijden omwille van het geloof. Gelovigen kunnen dat niet alleen ondervinden door vervolging of kwaadsprekerij, maar ook doordat zij zichzelf helemaal wegcijferen voor armen en verdrukten. Dat kan veel voldoening geven, maar soms kan het ook te veel zijn.