ImageWe waren weer bij elkaar in een veelkeurige groep. Het dessin van jasjes en dasjes, voor zover gedragen, varieerde van hel rood en geblokt tot degelijk zwart of grijs met streep. Ooit sprak onze voorvader, predikant ds. Van Velzen, tegenover een hervormde collega de historische woorden: ?Ulieden hebt leervrijheid, maar wij hebben kleervrijheid.?

Evenwel, om elke Jood een Jood-collega te kunnen zijn, had ik diverse kledingstijlen meegenomen. Hoe vrij ook, kleding maakt nog wel degelijk verschil uit onder ons corps. Wie een zwierig licht kostuum draagt, moet niet verrast opkijken, dat hij daarmee als lichte dominee wordt afgeserveerd, zo niet afgeschreven. U doet dat ook! Ik zet zo de predikant even centraal. Het ging deze conferentie over de prediking, met als thema Trouw en tijdig.

U op mijn bureau
Trouw aan Schrift en belijdenis, zo u wilt, in de lijn van onze cgk-traditie. En ?tijdig?, toegesneden en toegepast op de actualiteit en de situatie van de hoorder. U moet bij het maken van de preek als het ware op het bureau van de predikant zitten. De bijbeltekst en uw toestand en situatie moet in verband met elkaar worden gebracht, evengoed als de situatie in deze wereld vol onrecht en geweld. Daarbij heeft de predikant te bedenken dat het Evangelie wel voor de mens is, maar niet naar de mens. Principieel zit ons kritiek op de preek ingebakken. Ondertussen is de standaard wel, wat Jezus zegt: ?Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: ?Wie ontvangt die Ik zend, ontvangt Mij, en wie Mij ontvangt, ontvangt Hem die Mij gezonden heeft.?, Joh 13:20. En eerder: ?Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, de ure komt en is nu dat de doden naar de stem van de Zoon van God zullen horen, en die zullen leven.?,Joh 5:25. Het preekwerk is representatie en proclamatie en bij machte doden tot leven te wekken. Paulus noemt dat in de Korinthebrief: ?Wij zijn gezanten van Christus?. Het verkondigen van het Evangelie is bediening van het heil. Niet ten onrechte schreef de befaamde theoloog Miskotte van ?het waagstuk der prediking?. Maar goed, ik draaf al vooruit...

Image?Laat de doden hun doden begraven; maar ga gij heen en verkondig het Koninkrijk Gods?.
       Lucas 9:57-62

Volg Mij, zegt Jezus tegen iemand. Dat zal ik doen, Here, is zijn antwoord, maar sta mij toe dat ik eerst mijn vader begraaf. Het antwoord van Jezus staat hierboven afgedrukt. Het roept grote vragen op. De vragen worden vermeerderd als je het hele gedeelte Lucas 9: 57-62 leest. Eerst zegt iemand tegen Jezus: ik zal U overal volgen. Jezus zegt tegen hem dat Hij geen plaats heeft om zijn hoofd neer te leggen in tegenstelling tot de vossen en vogels.
Een derde zegt tegen Jezus dat hij Hem wil volgen, maar dat hij eerst afscheid wil nemen van zijn huisgenoten. Tegen hem zegt Jezus: Niemand, die de hand aan de ploeg slaat en ziet naar hetgeen achter hem ligt, is geschikt voor het Koninkrijk Gods.

Alles wat Jezus tegen deze drie zegt, klinkt raadselachtig. Neem zijn woorden tot de eerste. Klopt die vergelijking met de dieren wel? Jezus had toch een huis in Kapernaüm? Jezus had inderdaad onderdak, maar het ontbrak Hem op aarde aan geborgenheid. Want, staat er in Lu-cas 9:51: Jezus ging vastberaden op weg naar Jeruzalem, toen zijn tijd naderde dat Hij van de aarde zou worden weggenomen. In Jeruzalem zou Hij worden overgeleverd.
Het is waar dat Jezus niet als dakloze leefde, maar Hij nestelde zich niet op aarde. Hij kende geen rust. Op weg naar zijn opneming werd Jezus door iedereen verworpen. Wie Jezus volgt, volgt Hem naar het Koninkrijk van God. Jezus volgen, dat wil zeggen: de minste willen zijn in de Geest van Christus. Het vraagt van zijn volgelingen hun kruis op zich te nemen en het Hem na te dragen.

ImageGod heeft het eerste woord. En het laatste. Dus hebben we de Bijbel nodig om te ontdekken of iets echt van God is of niet. Het is belangrijk dit steeds weer tegen elkaar te zeggen. Hoeveel wordt er niet ?van God? genoemd, terwijl het de vraag is of dat echt zo is. Woorden, dromen, indrukwekkende geestelijke ervaringen, kunnen ?van God? worden genoemd, maar het kan dat je in het licht van de Bijbel tot de conclusie moet komen dat het ?niet van God? is.

Onlangs sprak ik een man uit ons dorp die vertelde over zijn gave mensen positieve energie te geven. Mensen met spanningen en problemen ontmoeten hem voor een gesprek of ?behandeling?. Hij vroeg of ik reiki kende? Tegen zijn bezoekers zei hij dat ze nooit alleen zijn, omdat we al-een zijn. We zijn samen ??n groot geheel. Volgens hem deden hij en ik een beetje hetzelfde: ik als predikant en hij met zijn bescheiden paranormale activiteiten. We helpen mensen met het goede. Toen heb ik iets gezegd in deze geest: zonder Jezus Christus wordt het nooit wat. Alleen met Hem zal iets echt positief zijn.  
Hoe gemakkelijk wordt iets ?van God? genoemd dat positief werkt en bovennatuurlijk is. Televisieprogramma?s als van Derek Ogilvie maken indruk op mensen, omdat hij, volgens eigen zeggen, door zijn contact met geesten van overledenen dingen ?doorkrijgt? en doorgeeft die hij eigenlijk niet kon weten. Hoe gemakkelijk kan dat positief worden gewaardeerd. Het helpt mensen immers? Dat gaat toch niet per se tegen God in?

ImageHenk van Dam, schrijver van dit artikel, is verbonden aan Radar, een organisatie die zich bezighoudt met toerusting van ouders en andere opvoeders op het gebied van (geloofs)opvoeding. Daarnaast is hij parttime docent godsdienst in het voortgezet onderwijs.
Rond het motto: geloven in opvoeding verschijnt een reeks van drie artikelen van zijn hand in ons kerkblad

Pesten, wat is dat?
Plagen doet ieder kind wel eens. Met een plagerijtje op z?n tijd is niks mis. Maar als plagen voor een van de partijen niet leuk meer is kan het pesten worden.
De twee omschrijvingen die het meest duidelijk maken wat pesten is luiden als volgt:
-    Pesten is het systematisch uitoefenen van fysiek en/of psychisch geweld of seksueel geweld door een of meer kinderen ten opzichte van een of meer klas- of leeftijdsgenoten die niet (meer) in staat zijn zichzelf te verdedigen.
-    Een persoon wordt getreiterd of gepest als hij of zij herhaaldelijk en langdurig blootstaat aan negatieve handelingen, verricht door een of meerdere personen.
Kenmerkend voor pesten is dus:
-    agressief of opzettelijk kwaad doen
-    vindt herhaaldelijk en gedurende enige tijd plaats
-    ongelijke krachtsverhouding tussen de pestkop en het slachtoffer.
Er is verschil tussen rechtstreeks pesten (met betrekkelijke open aanvallen op het slachtoffer) en indirect pesten (door sociale isolering en opzettelijke uitsluiting van een kind uit een groep).

De eerste indruk die dit boek maakt is: Het is Amerikaans. Dat wil zeggen christen-zijn wordt als het ware als een recept opgediend, inclusief persoonlijke belevenissen en anekdotes wat anderen hebben beleefd of hebben ontdekt. Smeu?g dus. De tweede gedachte die bij mij boven kwam was: Nu dringt het wereldse individualisme ook al de kerk binnen en wordt een poging gedaan om dat bijbels te staven.
Dat idee werd nog versterkt door de woorden op de achterflap: ?Ontdek je eigen manier van geloven. Hoe kunnen we de Bijbel, de kerkgeschiedenis en de wijsheid van christelijke klassiekers integreren in onze moderne levensstijl?? Naar mijn idee kon dit niet goed zijn en niet goed gaan. Ik had er een hele discussie over met ??n van mijn dochters. Zij liet mij zien dat dit boek, deze manier van de Bijbel uitleggen en toepassen, bevrijdend kan werken voor heel veel reformatorische en evangelische christenen. En inderdaad, het is waar, wij reformatorischen, maar welhaast nog sterker en dominanter, evangelischen streven naar uniformiteit. Bij evangelischen, om kort te gaan, moet iedereen altijd blij zijn in de Heer. Bij reformatorischen, moet alles vooral in ingetogen stijl zijn. De liturgie is zo strak als ons aloude psalmbord.

Commentaar

  • Alle liefdes? 2020-01-17 17:51:22

    Het lijkt een vast patroon te worden. Kunstenaars, schrijvers, mensen uit de filmwereld en de zeer...

  • Kerkklokken en azan 2020-01-10 18:00:45

    Rond de jaarwisseling ging het opvallend vaak over onze democratie. Waarschijnlijk omdat het...

  • Grote blijdschap 2019-12-19 08:50:12

    Kerstfeest is een van de belangrijkste feesten van het jaar. Tenminste, zo wordt dat over het...

  • Advent – geen stress, maar ‘ont-moet-en’ 2019-12-14 08:37:02

    Mijn vrouw leest wel eens wat voor uit een blog die ze volgt: uitspraken die op een rake manier...