In deze rubriek willen we kennisnemen van leerzame studies die studenten en kandidaten van de TUA of een andere instelling gemaakt hebben. Deze keer nemen we kennis van de doctoraalstudie van  Ds. A.van Harten-Tip. Zij woont in Smilde en is predikant binnen de voortgezette Gereformeerde Kerken in Nederland.


Kerkrecht is geen vak waarvan veel mensen meteen enthousiast worden; toch is het kerkrecht belangrijk voor de kerk - het gaat immers over de afspraken die binnen een kerk of kerkverband zijn gemaakt. In dit en het volgende artikel wordt kort verteld over de resultaten van een studie naar de ontwikkeling van het gereformeerde kerkrecht in het begin van het bestaan van de Gereformeerde kerk in de Nederlanden.

De eerste gereformeerde kerkorde voor de Nederlandse kerk werd opgesteld in 1571 in Emden. Daar werd door afgevaardigden van de gereformeerde kerken in de Nederlanden en van Nederlandse vluchtelingenkerken, min of meer in het geheim, de eerste echte synode van de Nederlandse Gereformeerde Kerk gehouden.

{mosimage}Op 21 mei zal het – Deo Volente - 40 jaar geleden zijn, dat ds. A.W. Wubs als predikant werd bevestigd en verbonden aan de Chr. Geref. Kerk te Noordscheschut.
Daar ging héél wat aan vooraf.

Ik ben geboren en getogen in een arbeidersgezin in Mussel. Aldaar ging ik naar de christelijke lagere school aan de Zandtange gelegen, tegenover het ouderlijk huis. Na de Chr. ULO-school te Musselkanaal ben ik opgeleid tot volledig bevoegd onderwijzer aan de Chr. Pedagogische Academie te Emmen, directeur drs. M. Brommersma! Een heel bekende man in christelijk onderwijsland. Elke schooldag 1957-1962 ging ik met de GADO-bus Mussel - Emmen v.v. De laatste twee jaar van de Pabo heb ik telkens weer geworsteld met de vraag, of ik met de mij gegeven talenten niet ook nog theologie moest gaan studeren……….

{mosimage}Het was de eerste keer dat we kanselruil hadden. ’s Morgens ging de ‘eigen’ predikant voor. Hij hield een indringende preek over de eenheid van allen die van Christus zijn. Een broeder die moeite had om ’s middag weer naar de kerk te gaan omdat dan de vrijgemaakte predikant zou voorgaan, voelde dat hij niet uit die dienst mocht wegblijven. Hij ging dus toch. En hij was onder de indruk van de preek. De eerbied waarmee het Woord gebracht werd. En weer: een dienst waarin echt zijn Heer centraal stond.

In de tijd dat ik in Kampen studeerde kregen we eens een uitnodiging van de studenten uit Apeldoorn om bij hen op bezoek te komen. We spraken over de vraag of we wel op die uitnodiging in konden gaan. We gingen. En het was goed.
Maar dat we gingen sprak dus niet vanzelf.
Het was in die zelfde tijd dat binnen de vrijgemaakte kerken over de CGK wel gesproken werd als ‘scheurkerken’, omdat ze bij de Vereniging van 1892 op zichzelf waren gebleven. Omgekeerd werd binnen de CGK wel gedacht: vrijgemaakten denken dat alleen zij (en zij dan ook allemaal) behouden worden. En dat er binnen de GKv eenzijdig en oppervlakkig gepreekt werd.
Stevige oordelen over elkaar. En als je zo over elkaar denkt en spreekt, dan is de kloof groot.

{mosimage}Twee gemeenten in de classis Leeuwarden ontvangen binnenkort een eigen predikant. Drs. A. J. T. Ruis wordt predikant in Damwoude en drs. D. J. T. Hoogenboom in Siegerswoude – De Wilp. Onlangs werden zij toegelaten tot de dienst van het Woord en de sacramenten.

Een kandidaat die een beroep heeft aangenomen naar een gemeente, moet nog één examen afleggen voordat hij kan worden bevestigd in het ambt. De officiële naam daarvoor is peremptoir examen. Het woord 'peremptoir' komt uit het Latijn en betekent 'beslissend'. De kerkenraad die de kandidaat heeft beroepen, vraagt dit examen aan. Vervolgens doet de classis een onderzoek naar leer en leven van de beroepen kandidaat. Wanneer zij hem toelaat tot de dienst van het Woord en de sacramenten, ligt voor hem de weg naar het predikantschap open.
Wie wordt aangemeld voor een dergelijk onderzoek, heeft al verscheidene examens achter de rug. Maar het examen voor de classis brengt tot uiting dat plaatselijke kerken uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor de toelating tot de dienst van het Woord en de sacramenten. Daarbij zijn ook vertegenwoordigers van het bredere kerkverband aanwezig, de zogenaamde deputaten artikel 49. Zij moeten erop toezien dat het examen goed verloopt.

Op donderdag 14 april jongstleden waren ze allemaal naar Groningen gekomen: de broeders die vanuit de vier noordelijke classes van ons kerkverband met last en volmacht waren afgevaardigd. De particuliere synode van het Noorden (PS van het Noorden) vergaderde op die dag in de Maranathakerk van Groningen. Onder leiding van ds. J. Bosch  zetten we ons om 9.30 uur aan het werk, waarbij ds. A. Huijgen alles wat toekomstige generaties moeten weten opschreef in de notulen.
Het werk vlotte in een hoog tempo, aangezien het dit jaar een vergadering van de particuliere synode betrof die volgde op een vergadering van de generale synode. Op zo’n vergadering is er gewoonlijk niet echt veel aan de orde, omdat de breedste vergadering net geweest is: daar zijn de meest uitvoerige rapporten van de verschillende deputaatschappen aan de orde geweest en de tijd na de sluiting van de generale synode is zo kort dat er ook niet al te veel nieuwe ontwikkelingen waarover verslag moet worden uitgebracht te verwachten zijn. Om die reden kon de agenda in korte tijd worden afgewerkt; er waren op een enkel punt na geen bijzonderheden die besproken dienden te worden.

Commentaar

  • Pinksteren 2024-05-17 18:03:28

    In dit nummer van het Kerkblad wordt speciaal ingegaan op Pinksteren. De uitstorting van de...

  • Wereldverbeteraars 2024-05-03 13:31:31

    Wereldverbeteraars Met zijn boek ‘De meeste mensen deugen’ (2019), heeft Rutger Bregman zijn...

  • Nieuw leven 2024-04-19 17:47:34

    In januari begint het al: het wordt weer langer licht en de sneeuwklokjes gaan bloeien, en even...

  • Post 2024-04-06 07:36:05

    De laatste tijd valt het mee, maar het komt regelmatig voor dat de post wat vertraging heeft....