De schrijfster van dit boek heeft Auschwitz en later Bergen-Belsen overleefd. Samen met haar zus. Mee dankzij het feit dat ze als celliste medewerking moest verlenen aan het orkest aldaar. Behalve concerten was het ook de taak van het orkest om ’s morgens bij de poort te spelen, als de gevangenen het kamp verlieten om te werken. Het boek bevat brieven, herinneringen en foto’s. De brieven en herinneringen zijn op chronologische wijze geplaatst. Door de brieven raakt de vaart van het verhaal er wel wat uit. Anderszijds geeft het als geheel een bijzonder perspectief: hoe een vrouw haar jonge jaren beleeft en verslijt in respectievelijk een gevangenis, Auschwitz en Bergen-Belsen. Sober maar indringend geschreven.

Deze uitgave kwam tot stand in samenwerking met het Centrum voor Israëlstudies (CIS). De drie auteurs zijn aan het CIS verbonden: A. Brons werkt als predikant in Jeruzalem, M. Mulder is directeur en W. Wolswinkel is diaconaal consulent, verantwoordelijk voor projecten in Israël aan zowel Joodse als Arabische zijde.

Het boek bevat 11 bijbelstudies, verdeeld over vier hoofdstukken. De eerste drie zetten aan tot luisteren naar de Joodse stem: het gebed, de Thora en de Joodse feesten. De volgende twee gaan over de vraag of er nog specifieke beloften voor het volk Israël zijn. Dan wordt in vier hoofdstukken de vraag onder ogen gezien of het volk Israël van nu (een bijbels) recht heeft op het land. De laatste twee nemen de praktijk in Israël tot uitgangspunt: de omgang met de vreemdeling en verzoening in een situatie waarin zij onmogelijk lijkt.

Het platform Kerk en Aardbeving wil in de problematiek ten gevolge van de aardgaswinning een kerkelijk geluid te laten horen. Dat de kerk ook op dit terrein iets zou kunnen en moeten betekenen vinden  veel mensen niet vanzelfsprekend. Dat merkten wij onder meer bij het onderzoek van de Protestantse Theologische Universiteit in Groningen (PThU). Veel van de gemeenteleden die werden ondervraagd vonden dat niet zo voor de hand liggen.

Maar de problematiek ten gevolge van de aardgaswinning is erg ingrijpend voor Noordoost-Groningen. Door de schade die ontstaan is door de aardbevingen en de manier waarop NAM, overheid en andere bevoegde instanties omgaan, komen veel mensen in psychische nood. Het gebied lijdt onder de bevolkingskrimp en de problemen door aardgaswinning verergeren de zorgelijke situatie, terwijl door Shell en overheid voor een astronomische bedrag wordt verdiend aan de aardgaswinning. Dat raakt aan vragen over rechtvaardigheid, aan sociale thema's als onderlinge verbondenheid, aan vragen betreffende het omgaan met de aarde.

Een artikel over Israël, is dat nog nodig? Veel boeken en artikelen zijn gevuld met woorden gewijd aan het beantwoorden van vragen over de plaats van Israël in de Bijbel, in de kerkgeschiedenis, ten opzichte van onze kerken.

Ik begin maar eens met een stelling. Ik denk dat we 52 zondagen als christelijke gemeente bij elkaar kunnen komen zonder dat we een woord wijden aan het volk Israël. Ja, wellicht tijdens een Israëlzondag of hier en daar in een gebed. Israël en de kerk. Het is als twee broers die dezelfde ouders hebben en heel veel gemeenschappelijk maar die elkaar in de loop van hun leven niet veel meer te vertellen hebben. Ze zijn uit elkaar gegroeid en hebben nu hun eigen leven opgebouwd zonder dat ze elkaar nodig hebben. ‘Ja, ik zag hem in de verte een keer op een markt lopen maar had eigenlijk niet eens behoefte om naar hem toe te gaan en een praatje met hem te maken… Wat zou ik trouwens tegen hem moeten zeggen?’

Commentaar

  • God geeft groei (en bloei) 2026-07-18 10:22:16

    Terwijl ik dit schrijf, staat buiten een aanhangwagen vol met snoeiafval te wachten om naar de...

  • Winnen of verliezen 2026-07-03 18:15:03

    Sport heeft een grote plaats in het leven van veel mensen. Veel gebeurt er op amateurniveau....

  • Waarom doet God er niets aan? 2026-06-20 08:08:37

    Ik las een artikel in het bekende Amerikaanse blad Christianity Today dat me aan het denken zette. De...

  • De hel 2026-06-06 06:52:25

    Op het moment dat ik dit schrijf, is het aan de vooravond van een conferentie van predikanten van...