Binnen onze kerken is het een goede gewoonte om iedere zondag twee erediensten te beleggen. Lees de rubriek ?preekbeurten? in diverse regionale kranten er maar op na. De voorganger is in de meeste gevallen de eigen of een gastpredikant. En als er geen predikant is staat er zo nu en dan de naam van een ouderling. Maar soms staat achter het tijdstip vermeld: dienst des Woords. (Even tussen haakjes: wanneer er een predikant voorgaat, is het blijkbaar geen dienst des Woords). Het kan nog verder gaan, wanneer achter het tijdstip staat vermeld: leesdienst. Hier wordt dan mee bedoeld, dat in plaats van een predikant iemand anders op de preekstoel staat die een preek van een predikant voorleest.
Echter, wie er bijvoorbeeld het Reformatorisch Dagblad op na slaat komt tot een merkwaardige ontdekking. Op de ene donderdag worden de beide kerkdiensten van de CGK van gemeente X wel vermeld met de naam van de predikant erbij, terwijl een week later alleen de ochtenddienst vermeld wordt, of zelfs niets van de kerkdiensten van gemeente X. Een argeloze lezer zou denken, dat de kerkenraad dan ?s middags of de hele dag geen kerkdienst(en) heeft uitgeschreven. Niets is minder waar. Het blijkt dat er dan een geen predikant is, die leiding geeft aan de eredienst. Dus toch een tweederangs dienst?

Oude tradities worden ingeruild voor nieuwe. Neem de stille tochten of neem de tendens rond begraven om er een feest van te maken. Een gekleurde kist, kunstzinnig muziekspel en po?zie. Laat ik nu eens bij dit laatste blijven. Begraven. Dat past toch bij Pasen. Het eindigde met een graf en het begint met een graf, een open graf. In de kern is de christelijke boodschap: Juist door Christus' dood breekt het eeuwige leven baan. De Oude Kerk heeft dat aangevoeld en het is later nagevolgd. Op Paasmorgen vroeg zingen op de begraafplaats. Twee herinneringen van mij. Onlangs leefde ik mee met een vriend wiens moeder was gestorven en werd begraven. Als dominee maak je het dan eens mee van de zijkant. Observerend. Mij trof het moment dat alle kleinkinderen een kaars namen, rondom de kist van oma stonden in een intieme kring. Elk ontstak zijn kaars en zei een woord of een tekst. Een ritueel. Zinnig. Zo raakten ze betrokken. Konden zij iets kwijt. Ik observeerde de dominee. Een vrouwelijke, die de gestorvene had gekend. Stijlvol in toga trad zij op. Ook dat heeft zijn betekenis. De voorganger als steunpilaar, als anker in een zee van emotie. Aan het eind sprak mijn vriend een in memoriam. Ook een ritueel. Het verleden in het gelaat kijken en duiden met tastende woorden of een anekdote die ontroerd of even een grinnik door de kerk doet gaan. Daarna werd het letterlijk een uit-vaart. Vanuit het grote dorp naar een klein gehucht, Woltersum.

Misschien hebt u die tv-reclame ook gezien. Een vader zit op bed zijn zoontje toe te zingen: ?Lang zal hij leven in de gloria?. Dan krijgt het jongetje een bruine papieren zak die hij natuurlijk vlug openscheurt om te kijken wat erin zit. De teleurstelling druipt van z?n snoetje als er een rol wc-papier uitkomt. Je ziet hem denken: ?Wat is dat nu voor een cadeautje??
Papa roept enthousiast dat het een mummiepak is. Het wordt nog zieliger als het ventje -gewikkeld in wc-papier ? met een taart in z?n handen de klas binnenloopt. Dan zegt hij met een sneu stemmetje: ?Een mummiepak?. Hij is niet in staat het enthousiasme van papa eruit te persen. En papa verdwijnt snel uit beeld. Een stem hoor je zeggen: ?Vergeten een cadeautje te kopen?? Er wordt een firma genoemd, waar je dat online heel snel kan doen. Volgende dag wordt het al bezorgd.

Vlak na de gemeenteraadsverkiezingen maakte oud-minister van Financi?n Wouter Bos bekend uit de politiek te stappen. De afgelopen drie jaren hebben een zware druk gelegd op zijn priv?leven en hij wil nu meer tijd besteden aan zijn gezin.

Of het een goed argument is om op deze manier de politiek te verlaten, is een goede vraag. Je kunt je ook afvragen of het misschien een goede gelegenheid is om op een onbeschadigde manier van het politieke toneel te verdwijnen. De gemeenteraadsverkiezingen zijn naar verhouding minder slecht verlopen dan verwacht, evenals de prognose voor de zetels in de Tweede Kamer.

Door nu uit de politiek te stappen, laat Bos de Partij van de Arbeid redelijk positief achter en kan hij nog lang teren op de goede acties die hij heeft gedaan tijdens de kredietcrisis. Dit lijken de manoeuvres van een groot strateeg. Ondanks dat Wouter Bos zijn ontslag heeft ingediend, krijgt hij de komende jaren een riante uitkering: het eerste jaar ongeveer ? 112.000 en de vijf jaren daarna ongeveer ? 98.000. Middelen en mogelijkheden genoeg om aandacht aan je gezin te besteden, niet waar?

Mijn vrouw en ik zijn net terug van een vakantie in Zwitserland. We hadden een ap-partement in Grindelwald, een daldorp, met een prachtig uitzicht op de bergen. Het was er heerlijk vertoeven. We vergaten er alles door. Zelfs de val van het kabinet en de ?val? van Sven Kramer gingen aan ons voorbij. We hebben geweldig genoten. Dit moet het Zwitserlevengevoel zijn.

Met het Zwitserlevengevoel wordt trouwens meer bedoeld dan genieten van een vakantie in Zwitserland. De pensioenverzekeraar Zwitserleven is ooit begonnen met een reclamecampagne om zijn product te verkopen. Die is geweldig aangeslagen en heeft een nieuw woord opgeleverd: Zwitserlevengevoel. Dat is zorgeloos genieten van het leven nadat je met pensioen bent gegaan. Het is reizen, eten en drinken, jezelf verwennen.
Van mijn bescheiden pensioen, de emeritaatuitkering, kan ik me niet de ene na de andere vakantie permitteren. Ik zou dat trouwens ook niet willen.
Wat wil ik wel? Wat kan ik maken van deze laatste fase van mijn leven? Waarvan en hoe kan ik genieten? Tot nu toe geniet ik ervan dat ik de druk van het dagelijkse werk niet meer heb. Blijft dat zo of ga ik het werk in de gemeente erg missen?
Bovendien is pensioen (voor mij) niet alleen maar genieten. Zo ben ik niet meer de bewoner van een pastorie. Ik heb nu een eigen huis. Als er iets kapot is, moet ik het zelf (laten) repareren. Maar daar heb ik helemaal geen kaas van gegeten. Daar ge-niet ik dus niet van. Ik denk dan: zat ik nog maar in de pastorie. Dan werd het voor me geregeld en gedaan. Maar die tijd is voorbij.

Commentaar

  • Jan … en Paulus 2019-09-20 15:52:30

    Ik weet nog goed dat we, toen we in 2004 na zes jaar werken in de zending terugkwamen uit...

  • Graceland 2019-09-13 17:32:12

    Afgelopen zomervakantie heb ik iets nieuws gedaan. Voor het eerst van mijn leven ben ik naar een...

  • Student in 2019 2019-09-06 18:00:08

    Het is weer september, de vakantie is voorbij, ook voor het hoger onderwijs. Jongeren gaan voor...

  • Engelandvaarders 2019-08-30 18:36:12

    ‘Als we eerst Antwerpen maar voorbij zijn.’ We zijn op weg naar Engeland. Twee kleinkinderen van 9...